IHS Markit đã công bố Bảng xếp hạng mức độ hấp dẫn các thị trường năng lượng tái tạo toàn cầu mới nhất, dựa trên các thước đo liên quan đến niềm tin đầu tư và sự dễ dàng phát triển.

Theo xếp hạng mới của IHS Markit, Hoa Kỳ là thị trường hấp dẫn nhất để đầu tư vào năng lượng tái tạo.

Điện năng lượng mặt trời trên mái nhà
Điện năng lượng mặt trời trên mái nhà

Xếp hạng mức độ hấp dẫn của thị trường năng lượng tái tạo toàn cầu

 cho đầu tư trong gió ngoài khơi, gió trên đất liền và năng lượng mặt trời. Nó đưa Hoa Kỳ lên vị trí số 1 cho năm 2020, với lý do các nguyên tắc cơ bản về thị trường của đất nước và sự sẵn có của một chương trình hỗ trợ hấp dẫn.

Bảng xếp hạng đánh giá từng quốc gia dựa trên khung chính sách hiện hành, các nguyên tắc cơ bản của thị trường, mức độ thân thiện của nhà đầu tư, mức độ sẵn sàng của cơ sở hạ tầng, rủi ro doanh thu, kỳ vọng lợi nhuận và cơ hội tổng thể. Mỗi thị trường được đánh giá theo các hạng mục riêng lẻ về điện mặt trời, gió trên bờ, gió ngoài khơi và điểm tổng thể về năng lượng tái tạo.

Bảng xếp hạng tổng thể của quốc gia dựa trên điểm tổng hợp cho gió ngoài khơi, gió trên bờ và điện mặt trời, trọng số của các công nghệ dựa trên mức độ lắp đặt dự kiến ​​của họ trong thập kỷ tới.

số dự án lắp điện mặt trời
số dự án lắp điện mặt trời

Trung Quốc đại lục, chiếm hơn một nửa tổng lượng năng lượng tái tạo không dùng từ thủy điện của thế giới vào năm ngoái, đứng thứ ba trên bảng xếp hạng mức độ hấp dẫn, bị điển thấp bởi những khó khăn trong việc tiếp cận thị trường.

Đức về thứ hai, trong khi Pháp và Tây Ban Nha lần lượt đảm bảo vị trí thứ tư và thứ năm, dựa trên các nguyên tắc cơ bản của thị trường mạnh mẽ được hỗ trợ bởi các cơ chế mua sắm ổn định và các mục tiêu năng lượng sạch dài hạn. Các yếu tố tương tự đã thúc đẩy Nhật Bản lên vị trí thứ tám và Hà Lan lên thứ chín.

Các quốc gia có động lực mạnh mẽ đối với gió ngoài khơi đã có một sự thúc đẩy đáng kể, vì IHS cho biết nguồn phát điện dự kiến ​​sẽ là công nghệ năng lượng tái tạo phát triển nhanh nhất trong thập kỷ tới.

Tham vọng mạnh mẽ và các sáng kiến ​​mua sắm ổn định ở Ấn Độ, cũng như sự sẵn có của các khoản trợ cấp hấp dẫn và mức độ thân thiện với nhà đầu tư ở Úc, đã đưa các thị trường này lên vị trí thứ sáu và thứ bảy trong danh sách.

Hoa Kỳ cũng giữ vị trí hàng đầu trong bảng xếp hạng công nghệ cá nhân về mức độ hấp dẫn đầu tư cho điện mặt trời và gió trên đất liền. Vương quốc Anh đã không thể lọt vào top 10 trong bảng xếp hạng tổng hợp do nước này tương đối thiếu hỗ trợ cho việc phát triển gió và PV trên bờ. Nó được xếp hạng riêng lẻ là thị trường hấp dẫn nhất để đầu tư gió ra nước ngoài.

Lợi thế phát triển điện năng lượng tái tạo ở Việt Nam

Với tổng số giờ nắng cao trên toàn lãnh thổ lên đến hơn 2.500 giờ/năm, tổng lượng bức xạ trung bình hằng năm vào khoảng 230-250 kcal/cm2 theo hướng tăng dần về phía nam là điều kiện tốt để phát triển công nghệ năng lượng mặt trời.

“Việt Nam có lợi thế là bờ biển dài trên 3.200km và tốc độ gió trung bình ở Biển Đông Việt Nam hằng năm lớn hơn 6m/s ở độ cao 65m, lưu vực biển rất rộng, khắp cả 3 miền Bắc – Trung – Nam… Việt Nam mình ở hướng Đông Nam và hướng Đông, quanh năm sóng vỗ vào bờ, tiềm năng điện gió ngoài khơi Việt Nam là số 1 trên thế giới”.

 “Riêng điện gió, điện mặt trời thì trong 3 năm từ 2018 đến 2020, từ chỗ chỉ sản xuất được có mấy trăm MW/năm đến nay sản lượng đã đạt trên 17.000MW. Đây là con số rất khủng khiếp. Chưa nước nào trong khu vực Đông Nam Á làm được như vậy” – Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam thông tin.

Chuyên gia năng lượng Trần Viết Ngãi nói rằng, với tài nguyên của Việt Nam: “ Chúng ta có thể tự tin phát triển điện tái tạo (điện gió và điện mặt trời) thêm vài chục nghìn MW nữa không vấn đề gì”.

Việt Nam có thế mạnh đặc biệt trong phát triển điện gió ngoài khơi:

Cần có chính sách dài hạn cho năng lượng tái tạo phát triển

Do hạn chế trong truyền tải điện, một số dự án năng lượng tái tạo đóng băng, đồng nghĩa với việc phải nhập khẩu điện và ô nhiễm môi trường tiếp tục tăng cao từ các nhà máy nhiệt điện. Đây là bài toán đặt ra với Chính phủ nhằm tìm ra phương án hiệu quả khai thác nguồn năng lượng tái tạo.

Phát triển điện gió đang tiến từng bước khá chậm mà nguyên nhân do có quá nhiều rào cản, khó khăn về pháp lý, kỹ thuật, kinh phí và nhân lực. Có thể nói, khá ít dự án điện gió triển khai thành công.

Số còn lại còn rất chậm vì chỉ được ngân hàng giải ngân một phần hoặc có giấy phép nhưng chưa có đầu tư. Nhưng lý do chính khiến ít doanh nghiệp đầu tư là giá mua điện còn quá thấp trong khi chi phí kết nối mạng điện khá cao.

Theo chia sẻ của ông Hoàng Mạnh Tân, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Sơn Hà cho biết, chính sách chưa có sẽ khiến doanh nghiệp rất khó đưa ra chiến lược, thực hiện. Doanh nghiệp cần chính sách mang tính liên tục, nhất quán, không nên để khoảng trống chính sách.

Trong thời gian chờ chính sách mới, doanh nghiệp sẽ phải hoạt động, định hướng ra sao. Vấn đề này tạo khó khăn cho cả EVN, doanh nghiệp và đối tác…; đó là chưa kể sự ảnh hưởng tới vay vốn ngân hàng, dòng tiền, tâm lý nhà đầu tư trong thời gian dài tới đây.

Do vậy, Chính phủ đã có chủ trương khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch thì chính sách phải xuyên suốt, liên tục mới thu hút được nhà đầu tư bỏ công sức, nguồn lực. Còn như hiện tại, chính sách bỏ lửng chỉ tạo cơ hội cho những nhà đầu tư chộp giựt, cơ hội.

Đại diện Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam cho hay, chính sách mới phải có thời gian kéo dài để doanh nghiệp nhìn vào đó, xây dựng chính sách phát triển, huy động vốn, dòng tiền, công nghệ… Nếu đưa chính sách khuyến khích trong ngắn hạn, sẽ tạo sự phát triển nóng, đầu tư ồ ạt, ngoài ra là mối lo về đầu cơ dự án, chộp giật…